Önce iki ayrı hak var
Bir portre çekiminde iki kişinin iki ayrı hakkı var. Fotoğrafı çeken kişinin fotoğraf üzerindeki hakkı, yani telif. Fotoğrafta görünen sizin de kendi görüntünüz üzerindeki hakkınız. İkisi birbirini silmiyor. Fotoğrafçı telif sahibi olsa bile portrenizi rızanız olmadan teşhir edemez. Yüzünüz sizin olsa bile, fotoğraf eser sayılıyorsa onu çoğaltma ve yayma konusunda telif sahibinin hakkına rastlarsınız.
Baktığımız teklif platformu sayfalarında hak konusu hiç geçmiyor. Gigbi'ye düşen taleplerde insanlar kullanım yerini yazıyor: bir talepte özgeçmiş ve LinkedIn için kurumsal portre isteniyor, iki kişilik. Hakkın kimde kalacağı ise sorulmuyor. Oysa kapsam, fiyatla birlikte pazarlığa girmesi gereken bir kalem. Gigbi, kişisel fotoğraf çekimi tekliflerinin yarısının son 12 ayda 3.000 ile 7.000 TL arasında, ortalamanın 5.000 TL olduğunu yazıyor (31 Ekim 2026'da baktık; fiyatın kapsama göre değiştiğini sayfa da belirtiyor). Fiyat tablosu için yapay zeka sayfasındaki karşılaştırmaya bakın.
Kanun metni: dokuz madde, gündelik karşılığı
Metni mevzuat.gov.tr'deki güncel 5846 sayılı Kanun'dan okuduk. Sağ sütun bizim sadeleştirmemiz; maddelerin mahkemede nasıl yorumlandığını göstermiyor.
| Madde | Metinde ne yazıyor | Sizin için anlamı |
|---|
| m. 1/B ve m. 8 | Eser, sahibinin hususiyetini taşıyan ürün. Eserin sahibi onu meydana getirendir. | Yazılı bir şey yoksa varsayılan sahip, kadrajı kurup deklanşöre basan kişi. |
| m. 4 | Güzel sanat eserleri arasında "fotoğrafik eserler" sayılıyor. | Her kare değil; hususiyet taşıyanlar. Hukuki Haber'deki makale bunu, aynı yerde ve aynı anda herkesin çabasız çekebileceği bir fotoğraf olup olmadığıyla sınıyor. |
| m. 84 | Eser sayılmayan fotoğraflar için de aynı fotoğrafın başkası tarafından çoğaltılmasını ve yayımlanmasını engelleme hakkı var. | Sıradan bir kareyi çeken de korumasız değil. |
| m. 22 ve 23 | Çoğaltma ve yayma hakkı "münhasıran eser sahibine" ait. | Portreyi basmak ya da dağıtmak izne bağlı. İzin yazıda yoksa tartışma çıkar. |
| m. 48 ve 52 | Mali haklar devredilebilir ya da yalnızca kullanma ruhsatı verilebilir. Sözleşme yazılı olmalı, haklar ayrı ayrı gösterilmeli. | "Kullanabilirsiniz" diyen tek bir sözlü cümle bu şartı karşılamıyor. |
| m. 49 | Hakkı devralan, onu başkasına ancak yazılı muvafakatle devredebilir. | Şirket ya da ajans adına çekimde, hakkın bir sonraki kişiye geçişini belirler. |
| m. 16 | Eser sahibinin izni olmadan eserde kısaltma, ekleme gibi değiştirmeler yapılamaz. | Kırpmanın ya da bir filtrenin buna girip girmediğini metin saymıyor. |
| m. 86 | Eser olmasalar bile portreler, tasvir edilenin muvafakati olmadan teşhir edilemez. | Stüdyonun portrenizi vitrinde ya da sosyal medyada kullanması sizin rızanıza bağlı. |
| m. 87 | Aksi kararlaştırılmamışsa, sipariş üzerine yapılan portreden sipariş veren fotoğraf aldırtabilir. | Sipariş verenin lehine bir istisna, ama "aksi kararlaştırılmamışsa" kaydı sözleşmeye yer açıyor. |
Çekim izni, yayın izni değildir
Avukat yazılarında aynı nokta tekrar ediyor. Epik Partners'ın 2024 tarihli yazısı çekim için verilen iznin fotoğrafın ticari kullanımına cevaz vermediğini söylüyor ve Hukuk Genel Kurulu'nun bir kararını anıyor: internet sitesinde tanıtım için verilen bir fotoğrafın izinsiz ticari kullanımı kişilik hakkına saldırı sayılmış. Safsöz Hukuk'un Eylül 2026 tarihli yazısına göre belirli bir amaç için verilen izin yeni kullanımları kendiliğinden kapsamıyor. EDFOD'un yazısı da fotoğrafçıya poz vermenin sergileme izni anlamına gelmediğini yazıyor.
Pratik sonucu şu: stüdyonun portfolyosunda sizi kullanması ayrı bir karar. Evet diyecekseniz nerede ve ne kadar süre olduğunu yazdırın. Bir avukat yazısı, açık rızanın geleceğe yönelik geri alınabileceğini söylüyor; ancak o yazı işveren ve çalışan ilişkisini anlatıyor, stüdyo ilişkisinde sonucun aynı olup olmadığını bilmiyoruz.
Dosya teslimi forumlarda neden tartışma çıkarıyor
FSEK metninde ham dosyanın teslimine dair bir hüküm görmedik. Bu yüzden konu sözleşmeye kalıyor ve insanlar tam burada takılıyor. DonanımHaber'de 2010 tarihli bir başlıkta nişan fotoğraflarının dijital kopyasını isteyen kullanıcıya fotoğrafçı önce bunun yasak olduğunu, sonra ücret karşılığı verebileceğini söylemiş. Başlıktaki yorumlar stüdyoların kopyayı küçülttüğünü, orijinali arşivde tuttuğunu, amacın müşteriyi ileride yine stüdyoya getirmek olduğunu yazıyor. Kullanıcı İzmir Fotoğrafçılar Odası'na sormuş; firmanın odaya kayıtlı olmadığı ve dosyayı verme kararının firmaya ait olduğu söylenmiş. Başlık eski; bugünkü uygulamanın aynı olduğunu iddia etmiyoruz, ama soru bugün de aynı biçimde soruluyor.
Teslim edilecek kare sayısı ve rötuş gibi teklif kalemleri için teklif ve hazırlık rehberine bakabilirsiniz. Burada yalnızca hak yönü var.
Çekimden önce yazıya dökülecek sekiz soru
Kanun yazılı sözleşmeyi ve hakların tek tek sayılmasını aradığına göre, sorular da bu sırayla sorulabilir. Fotoğrafçıya e-postayla ya da mesajla gönderin, cevabı saklayın.
- Fotoğrafları hangi yerlerde kullanabilirim? Her kullanım yeri ayrı satır olsun: LinkedIn, özgeçmiş, kişisel site, basılı kartvizit, şirket sitesi, reklam.
- Kullanım süresi ve bölge sınırı var mı, yoksa sınırsız mı?
- Teslim edilen dosyanın çözünürlüğü ve formatı nedir? Büyük boyut ya da orijinal dosya ayrıca ücretli mi?
- Ham dosya verilecek mi? Verilmeyecekse bu yazıda ve fiyatın içinde mi belirtiliyor?
- Kırpma ya da filtre gibi bir düzenleme yapabilir miyim, yoksa her değişiklik için fotoğrafçıya mı soracağım?
- Stüdyo fotoğrafı kendi tanıtımında kullanacak mı? Nerede, ne kadar süre, ve onayımı sonradan geri çekebilir miyim?
- Reklam ya da ürün tanıtımı gibi ticari bir kullanım olursa ek bedel nedir?
- Çekim şirket adına yapılıyorsa hak kimin adına tanınıyor ve çalışan işten ayrılınca fotoğraflara ne olacak?
Şirket adına çekim yapıyorsanız çalışan portreleri için ayrıca kurumsal ekip portresi sayfasına bakın; orada KVKK tarafı anlatılıyor.
Kendi selfie'lerinizle üretilen portrede soru nasıl değişiyor
Profilfoto KI, kendi selfie'lerinizden seçtiğiniz stilde fotogerçekçi portreler üretir; stüdyo randevusu gerekmez. Hak sorusu burada başka yerden geliyor. Sizi çeken bir fotoğrafçı olmadığı için yukarıdaki devir pazarlığı genellikle gündeme gelmiyor; selfie'yi bir başkası çektiyse onun hakkı yine devreye girebilir. Kullanım koşullarımız, oluşturulan görüntülerin profil resmi olarak kullanımını yazılı olarak kapsıyor; sosyal ağlar, iş başvuruları, şirket web siteleri bu kapsamda sayılıyor. Onayınız olmadan görüntülerinizi pazarlamada kullanmayacağımız da orada yazıyor. Metni sizin yerinize hukuken yorumlamıyoruz; kullanım koşullarını kendiniz okuyun.
İlk fotoğraf ücretsizdir ve filigran taşır; benzerliği satın almadan önce görürsünüz. Paketler tek ödemedir, abonelik yoktur: 2 fotoğraf 4,99 €, 12 fotoğraf 29 €, 40 fotoğraf 79 €. Yüklediğiniz selfie'ler Frankfurt'ta saklanır ve en geç 90 gün sonra otomatik silinir. Bu bir biyometrik ya da resmî belge fotoğrafı değildir; pasaport ve kimlik için fotoğrafçıya gidin.
Sık sorulan sorular
Stüdyoda çektirdiğim fotoğrafın telifi kimde?
FSEK'e göre eserin sahibi onu meydana getirendir (m. 8). Aksini gösteren yazılı bir sözleşme yoksa, fotoğraf eser sayılıyorsa sahibi çeken kişidir. Her fotoğraf eser sayılmaz; sahibinin hususiyetini taşıması gerekir. Kararı somut fotoğrafa bakan mahkeme verir.
Çektirdiğim portreyi LinkedIn'de kullanmak için ayrıca izin gerekir mi?
Kanun, çoğaltma ve yayma hakkını eser sahibine tanıyor (m. 22 ve 23). Kullanım yerlerinin hiçbiri yazıda geçmiyorsa elinizde bir belirsizlik kalır. En sağlam yol, çekimden önce kullanım yerlerini adıyla sözleşmeye yazdırmaktır.
Stüdyo fotoğrafımı iznim olmadan Instagram'da paylaşabilir mi?
FSEK m. 86, eser olmasalar bile portrelerin tasvir edilenin muvafakati olmadan umuma arz edilemeyeceğini söylüyor. Bir hukuk yazısı ayrıca poz vermenin sergileme izni anlamına gelmediğini belirtiyor. Stüdyonun portfolyo kullanımını çekimden önce ayrı bir satır olarak sorun.
Fotoğrafçı ham dosyayı vermek zorunda mı?
FSEK metninde ham dosyanın teslimine ilişkin bir hüküm bulamadık. Forumlarda stüdyoların küçültülmüş kopya verdiği ve orijinali arşivde tuttuğu anlatılıyor. Bu nedenle ham dosya ve çözünürlük baştan yazılı netleşmeli.
Telif hakkını fotoğrafçıdan satın almak mümkün mü?
Mali haklar devredilebilir ya da yalnızca kullanma ruhsatı verilebilir (m. 48). Sözleşme yazılı olmalı ve devredilen haklar ayrı ayrı gösterilmeli (m. 52). Fiyat ve kapsam için fotoğrafçıyla görüşün; sözleşme metnini bir avukata göstermek en doğrusu.
Bu sayfa hukuki görüş yerine geçer mi?
Hayır. Kanun maddelerini ve avukat yazılarını okuyup özetledik. Somut bir uyuşmazlıkta bir avukata danışın.
Kaynaklar (erişim: 31 Ekim 2026)
İlk portreyi ücretsiz deneyin